MonoSodium Phosphate – Natri Dibiphosphat – NaH2PO4.2H2O

Bạn có bao giờ thắc mắc vì sao chỉ một loại muối phosphate lại có thể vừa ổn định pH, vừa tham gia phản ứng hóa học quan trọng trong công nghiệp và sinh học?
Mono Sodium Phosphate – Sodium Dihydrogen Phosphate – NaH₂PO₄ chính là hợp chất giữ vai trò đó.
Hãy cùng khám phá trong bài viết này cách mà “muối phosphate đơn cơ bản” này hoạt động, và vì sao nó trở thành thành phần thiết yếu trong thực phẩm, phân bón, dược phẩm và nhiều lĩnh vực kỹ thuật hiện đại.

Thông tin sản phẩm

Tên sản phẩm: MonoSodium Phosphate

Tên gọi khác: Mono Sodium Dihydrogen Phosphate, MSP, Natri Dihydrogen Phosphat, Natri DIbiphosphat

Công thức: NaH2PO4.2H2O

Số CAS: 7558-80-7

Xuất xứ: Trung Quốc

Quy cách: 25kg/bao

Ngoại quan: Dạng bột màu trắng tan trong nước.

Hotline: 0972.835.226

1. Mono Sodium Phosphate – Sodium dihydrogen phosphate – NaH2PO4là gì?

Mono Sodium Phosphate – Sodium Dihydrogen Phosphate – NaH₂PO₄ là một muối acid của acid phosphoric (H₃PO₄), trong đó chỉ một proton (H⁺) được thay thế bởi ion natri (Na⁺). Công thức hóa học của nó thể hiện sự hiện diện của hai nhóm hydroxyl có tính acid và một ion phosphate mang điện âm, tạo nên đặc tính acid yếu và khả năng đệm pH hiệu quả.

Ở trạng thái tinh khiết, Mono Sodium Phosphate là chất rắn kết tinh màu trắng, dễ hút ẩm, tan hoàn toàn trong nước nhưng không tan trong dung môi hữu cơ. Khi hòa tan, nó phân ly thành Na⁺ và H₂PO₄⁻, trong đó ion H₂PO₄⁻ có thể đóng vai trò nhận hoặc cho proton, giúp duy trì cân bằng pH trong dung dịch. Chính cơ chế này khiến hợp chất trở thành thành phần chủ chốt trong hệ đệm phosphate (NaH₂PO₄/Na₂HPO₄) được dùng phổ biến trong sinh học, y học, và phân tích hóa học.

Về mặt nhiệt động học, NaH₂PO₄ ổn định ở điều kiện thường nhưng có thể phân hủy ở nhiệt độ cao (trên 190°C), tạo thành pyrophosphate (Na₂H₂P₂O₇) và giải phóng hơi nước. Tính chất này được ứng dụng trong sản xuất phân bón phosphate, hóa phẩm tẩy rửa và chất xử lý nước.

Tùy thuộc vào độ ẩm và điều kiện sản xuất, Mono Sodium Phosphate có thể tồn tại ở các dạng không ngậm nước (anhydrous) hoặc ngậm 1–2 phân tử nước (monohydrate, dihydrate), mỗi dạng có ứng dụng cụ thể trong công nghiệp thực phẩm, hóa chất và dược phẩm.

2. Nguồn gốc và cách sản xuất của Mono Sodium Phosphate – Sodium dihydrogen phosphate – NaH2PO4

2.1. Nguồn gốc:

Mono Sodium Phosphate (NaH₂PO₄·2H₂O) là muối dihydrogen của acid phosphoric (H₃PO₄), trong đó một proton (H⁺) được thay thế bởi ion natri (Na⁺). Hợp chất này có tính acid yếu và khả năng đệm pH đặc trưng, làm cho nó trở thành thành phần quan trọng trong thực phẩm, phân bón, dược phẩm và các ứng dụng công nghiệp hóa chất.

• Nguồn acid phosphoric: Trong công nghiệp, H₃PO₄ thường được sản xuất từ quặng apatit (Ca₅(PO₄)₃F) qua phản ứng với acid sulfuric (H₂SO₄).
• Nguồn kiềm natri: NaOH hoặc Na₂CO₃ được thu từ quá trình điện phân dung dịch NaCl. Các nguyên liệu này dồi dào, giúp sản xuất NaH₂PO₄·2H₂O với chi phí thấp và độ tinh khiết cao.

3.2. Cách sản xuất:

Mono Sodium Phosphate·2H₂O được điều chế bằng phản ứng trung hòa một phần giữa acid phosphoric và kiềm natri, được kiểm soát kỹ về tỷ lệ mol và nhiệt độ để tạo ra muối dihydrogen với tính acid đặc trưng.

• Phản ứng với NaOH: H3PO4+NaOH→NaH2PO4+H2O
• Phản ứng với Na₂CO₃: 2H3PO4+Na2CO3→2NaH2PO4+CO2↑+H2O

Quy trình kết tinh:

1. Sau phản ứng, dung dịch NaH₂PO₄ được lọc để loại bỏ tạp chất.
2. Dung dịch được cô đặc nhẹ và làm nguội từ từ để tinh thể NaH₂PO₄·2H₂O kết tinh.
3. Tinh thể được ly tâm, sấy khô và tinh chế nhằm đạt độ tinh khiết >98%, ổn định, và tan hoàn toàn trong nước.

Đặc điểm sản phẩm cuối cùng:

• Dạng tinh thể trắng, dễ hút ẩm,
• pH dung dịch 1%: ~4,0–4,6,
• Ứng dụng rộng rãi trong thực phẩm (E339i), phân bón, xử lý nước, dược phẩm và hóa chất công nghiệp.

3. Tính chất vật lý và hóa học của Mono Sodium Phosphate – Sodium dihydrogen phosphate – NaH2PO4

3.1. Tính chất vật lý

• Dạng và màu sắc: Tinh thể rắn, màu trắng, không mùi, dạng bột hoặc hạt.
• Hàm lượng nước ngậm: Thường tồn tại dưới dạng dihydrate (NaH₂PO₄·2H₂O), dễ hút ẩm trong không khí.
• Khả năng tan: Tan hoàn toàn trong nước, không tan trong dung môi hữu cơ như ethanol hoặc acetone.
• Điểm sôi/điểm nóng chảy: Khi nung đến khoảng 190–200°C, muối bắt đầu mất nước kết tinh và có thể phân hủy tạo pyrophosphate (Na₂H₂P₂O₇).
• Vị: Vị hơi mặn và acid nhẹ, đặc trưng của muối dihydrogen phosphate.
• Mật độ: ~1,6 g/cm³ (dạng tinh thể dihydrate).

Hiện tượng vật lý: Khi hòa tan trong nước, NaH₂PO₄·2H₂O phân ly hoàn toàn thành Na⁺ và H₂PO₄⁻, dung dịch có pH ~4,0–4,6 (1% dung dịch). Ion H₂PO₄⁻ có thể nhận hoặc nhường proton, giúp dung dịch duy trì tính chất đệm.

3.2. Tính chất hóa học

• Tính acid: Là muối acid yếu, có khả năng trung hòa kiềm để tạo Disodium Phosphate (Na₂HPO₄). NaH2PO4+NaOH→Na2HPO4+H2O
• Khả năng phản ứng với acid mạnh: Khi tác dụng với HCl hoặc H₂SO₄, muối trở lại thành H₃PO₄. NaH2PO4+HCl→H3PO4+NaCl

• Phân hủy nhiệt: Khi đun nóng trên 190°C, muối mất nước kết tinh tạo pyrophosphate:

2NaH2PO4→Na2H2P2O7+H2O↑

• Hệ đệm: NaH₂PO₄ là thành phần chính trong hệ đệm phosphate (NaH₂PO₄/Na₂HPO₄), giúp duy trì pH ổn định trong các dung dịch sinh học, thực phẩm và dược phẩm.

4. Ứng dụng của Mono Sodium Phosphate – Sodium dihydrogen phosphate – NaH2PO4

4.1. Ứng dụng trong thực phẩm
Ứng dụng:
Mono Sodium Phosphate (NaH₂PO₄·2H₂O) được sử dụng rộng rãi như chất điều chỉnh pH, chất tạo đệm và phụ gia thực phẩm (E339i) trong các sản phẩm như pho mát, bột nêm, đồ uống, thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm đóng gói. Việc sử dụng monosodium phosphate trong thực phẩm giúp duy trì màu sắc tự nhiên, ổn định hương vị, ngăn sự biến đổi kết cấu và kéo dài thời gian bảo quản, đồng thời cải thiện khả năng phối hợp với các thành phần acid và muối khác.

Cơ chế hoạt động:
NaH₂PO₄ tan trong nước và phân ly hoàn toàn tạo ra ion Na⁺ và H₂PO₄⁻. Ion H₂PO₄⁻ đóng vai trò đệm pH, nhận hoặc nhường proton để duy trì môi trường acid nhẹ ổn định. Hiện tượng vật lý quan sát được là thực phẩm không biến màu, kết cấu mềm mịn và hương vị giữ nguyên, ngay cả khi có các yếu tố acid hoặc kiềm từ các thành phần khác trong sản phẩm.

4.2. Ứng dụng trong xử lý nước
Ứng dụng:
NaH₂PO₄ được sử dụng trong công nghiệp và dân dụng để ổn định pH, ngăn ngừa kết tủa phosphate và điều chỉnh thành phần ion kim loại trong hệ thống nước công nghiệp, nước sinh hoạt và nước thải. Sử dụng monosodium phosphate trong xử lý nước giúp giữ hệ thống nước luôn ổn định, bảo vệ đường ống và thiết bị khỏi hiện tượng bám cặn, đồng thời duy trì khả năng hòa tan của các ion cần thiết.

Cơ chế hoạt động:
Ion H₂PO₄⁻ từ NaH₂PO₄ hoạt động như hệ đệm acid yếu, điều chỉnh pH dung dịch và giảm sự tạo kết tủa của các hợp chất calcium và magnesium phosphate. Hiện tượng vật lý quan sát được là nước duy trì pH ổn định, không xuất hiện cặn trắng trên bề mặt thiết bị hoặc trong bồn chứa, giúp hệ thống hoạt động hiệu quả và bền bỉ.

4.3. Ứng dụng trong xi mạ
Ứng dụng:
Trong công nghiệp xi mạ, NaH₂PO₄ được dùng để ổn định dung dịch mạ, kiểm soát pH và duy trì ion kim loại hòa tan, ngăn ngừa kết tủa sớm, giúp bề mặt kim loại mạ mịn, đồng đều và bóng sáng. Việc sử dụng monosodium phosphate trong xi mạ là cần thiết để tối ưu hóa chất lượng mạ và giảm hao hụt vật liệu.

Cơ chế hoạt động:
NaH₂PO₄ phân ly thành Na⁺ và H₂PO₄⁻, tạo môi trường đệm pH ổn định, hạn chế ion kim loại kết tủa trước khi điện phân. Hiện tượng vật lý quan sát được là dung dịch mạ trong, bề mặt kim loại mịn, không xuất hiện cặn phosphate, giúp tăng độ bám và chất lượng lớp mạ.

4.4. Ứng dụng trong mỹ phẩm
Ứng dụng:
NaH₂PO₄ được dùng trong các sản phẩm kem dưỡng, lotion, gel để ổn định pH và bảo vệ các thành phần hoạt tính nhạy cảm. Việc sử dụng monosodium phosphate trong mỹ phẩm giúp duy trì độ an toàn cho da, bảo vệ vitamin, enzyme và các thành phần chống oxy hóa khỏi phân hủy, đồng thời giúp công thức bền vững và đồng nhất.

Cơ chế hoạt động:
Ion H₂PO₄⁻ từ NaH₂PO₄ hoạt động như hệ đệm acid nhẹ, duy trì pH trong khoảng acid nhẹ đến gần trung tính. Hiện tượng vật lý quan sát được là dung dịch hoặc gel ổn định, không phân lớp, các hoạt chất bảo vệ da giữ nguyên hiệu quả, giúp sản phẩm mỹ phẩm đồng đều và an toàn khi sử dụng lâu dài.

4.5. Ứng dụng trong thức ăn chăn nuôi
Ứng dụng:
NaH₂PO₄ cung cấp phosphate hòa tan nhanh trong thức ăn cho heo, gà, cá và các loại gia súc khác. Sử dụng monosodium phosphate dùng trong thức ăn chăn nuôi giúp tăng khả năng hấp thu phosphate, cải thiện phát triển xương, tăng cường quá trình sinh tổng hợp năng lượng và hỗ trợ chuyển hóa protein.

Cơ chế hoạt động:
Ion H₂PO₄⁻ cung cấp phosphate sẵn sàng cho hấp thu, tham gia vào quá trình tạo ATP, ADN và các enzyme quan trọng, tăng hiệu quả chuyển hóa dinh dưỡng. Hiện tượng vật lý quan sát được là vật nuôi tăng trưởng khỏe mạnh, xương chắc, giảm tình trạng thiếu phosphate, cải thiện hiệu suất chăn nuôi và chất lượng thịt.

4.6. Ứng dụng trong nông nghiệp
Ứng dụng:
NaH₂PO₄ là nguồn phosphate hòa tan nhanh cho cây trồng, đặc biệt là lúa, rau màu và hoa. Việc sử dụng monosodium phosphate trong nông nghiệp giúp cây hấp thu phosphate nhanh, thúc đẩy sinh trưởng, tăng năng suất và chất lượng nông sản, đồng thời giúp cây tăng khả năng chịu hạn và chống stress môi trường.

Cơ chế hoạt động:
Ion H₂PO₄⁻ từ NaH₂PO₄ được rễ cây hấp thu trực tiếp, tham gia vào quá trình sinh tổng hợp ATP, ADN, RNA và các phản ứng sinh học quan trọng khác. Hiện tượng vật lý quan sát được là lá xanh mượt, cây sinh trưởng khỏe, hoa và quả phát triển đầy đủ, năng suất tăng rõ rệt và chất lượng nông sản được cải thiện.

4. Cách bảo quản và sử dụng MonoSodium Phosphate – NaH2PO4 – MSP

Dưới đây là các hướng dẫn về cách bảo quản và sử dụng monosodium phosphate:

Bảo quản:

• Lưu trữ ở nơi khô ráo và thoáng mát.
• Tránh tiếp xúc với ánh sáng mặt trời trực tiếp và các nguồn nhiệt cao.
• Đảm bảo đậy kín bao bì sau khi sử dụng để ngăn chặn sự hấp thụ độ ẩm từ môi trường.

Sử dụng:

• Tuân thủ hướng dẫn và liều lượng được quy định cho từng ứng dụng cụ thể. Đọc kỹ nhãn sản phẩm và hướng dẫn sử dụng trước khi sử dụng.
• Sử dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân như đeo găng tay, kính bảo hộ và áo phòng chống hóa chất khi làm việc với monosodium phosphate để tránh tiếp xúc trực tiếp với da, mắt và hô hấp.
• Tránh hít phải bụi hoặc hơi monosodium phosphate. Làm việc trong khu vực có đủ thông gió hoặc sử dụng thiết bị hô hấp phù hợp nếu cần thiết.
• Tránh pha trộn monosodium phosphate với các chất hóa học khác mà không có hướng dẫn cụ thể.
• Nếu xảy ra tiếp xúc với monosodium phosphate, rửa kỹ bằng nước sạch và tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu cần thiết.

Lưu ý rằng thông tin này chỉ cung cấp một hướng dẫn tổng quát.

5. Tư vấn về Mono Sodium Phosphate – Natri Dibiphosphat – NaH2PO4 tại Hà Nội, Sài Gòn

Quý khách có nhu cầu tư vấn Mono Sodium Phosphate – Natri Dibiphosphat – NaH2PO4. Hãy liên hệ ngay số Hotline 086.818.3331 – 0972.835.226. Hoặc truy cập trực tiếp website tongkhohoachatvn.com để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp từ hệ thống các chuyên viên.

Tư vấn Mono Sodium Phosphate – Natri Dibiphosphat – NaH2PO4.

Giải đáp Mono Sodium Phosphate – Natri Dibiphosphat – NaH2PO4 qua KDCCHEMICAL. Hỗ trợ cung cấp thông tin Mono Sodium Phosphate – Natri Dibiphosphat – NaH2PO4 tại KDCCHEMICAL.

Hotline:  086.818.3331 – 0972.835.226

Zalo :  086.818.3331 – 0972.835.226

Web: tongkhohoachatvn.com

Mail: kdcchemical@gmail.com

Cập nhật lúc 15:13 Thứ Ba, 13/06/2023