Quy trình chọn nhà cung cấp hóa chất công nghiệp

Quy trình chọn nhà cung cấp hóa chất cho sản xuất công nghiệp

Trong hệ thống sản xuất công nghiệp, hóa chất không chỉ là nguyên liệu đầu vào. Chúng là một phần cấu thành trực tiếp của công nghệ, ảnh hưởng đến động học phản ứng, hiệu suất chuyển hóa, tuổi thọ thiết bị và chất lượng sản phẩm đầu ra. Quy trình chọn nhà cung cấp hóa chất công nghiệp

Việc lựa chọn nhà cung cấp hóa chất vì vậy không phải là một quyết định thương mại đơn thuần.
Đây là một quyết định kỹ thuật, mang tính hệ thống.

Một nhà cung cấp phù hợp giúp hệ thống vận hành ổn định, kiểm soát được biến động và giảm thiểu rủi ro dài hạn.
Ngược lại, lựa chọn thiếu đánh giá kỹ thuật có thể dẫn đến sai lệch quy trình, tăng chi phí vận hành và giảm tuổi thọ thiết bị.

Bài viết này trình bày quy trình kỹ thuật để lựa chọn nhà cung cấp hóa chất phù hợp cho sản xuất công nghiệp.

1. Vai trò của nhà cung cấp hóa chất trong hệ thống sản xuất

Trong hóa học công nghiệp, một hóa chất không chỉ tham gia vào phản ứng.
Nó tương tác trực tiếp với:

• Thiết bị phản ứng

• Hệ thống đo lường

• Hệ thống điều khiển tự động

• Vật liệu tiếp xúc

• Chuỗi công đoạn phía sau

Một thay đổi nhỏ về thành phần, độ tinh khiết hoặc tạp chất cũng có thể dẫn đến:

• Thay đổi tốc độ phản ứng

• Lệch cân bằng pha

• Biến động độ nhớt, tỷ trọng

• Kết tủa ngoài kiểm soát

• Polymer hóa không mong muốn

Do đó, nhà cung cấp hóa chất thực chất là một phần của chuỗi công nghệ.

2. Nguyên tắc cơ bản khi lựa chọn nhà cung cấp

Nguyên tắc cốt lõi:

Không lựa chọn dựa trên thông số danh nghĩa, mà dựa trên khả năng ổn định dài hạn.

Trong sản xuất, độ ổn định quan trọng hơn độ cao chỉ tiêu.

Một hóa chất 98.5% ổn định ±0.1% giữa các lô luôn tốt hơn hóa chất 99.5% nhưng dao động ±1%.

Sự ổn định giúp:

• Giữ nồng độ phản ứng chính xác

• Giữ động học phản ứng không biến động

• Giảm tần suất hiệu chỉnh quy trình

• Duy trì chất lượng đầu ra đồng nhất

3. Quy trình chọn nhà cung cấp hóa chất cho sản xuất

Bước 1: Đánh giá năng lực kiểm soát chất lượng (QC)

Nhà cung cấp cần có hệ thống kiểm soát chất lượng độc lập.

Các yếu tố cần đánh giá:

• Có phòng QC nội bộ hay không

• Có thiết bị phân tích: GC, HPLC, ICP, Karl Fischer

• Có lưu mẫu theo từng batch

• Có hồ sơ lịch sử chất lượng

Về mặt hóa học, một hóa chất công nghiệp luôn tồn tại tạp chất:

• Kim loại nặng: Fe, Cu, Pb

• Ion lạ: Cl⁻, SO₄²⁻

• Dư lượng dung môi

• Đồng phân chưa phản ứng hết

Các thành phần này có thể:

• Đóng vai trò xúc tác phụ

• Làm lệch động học phản ứng

• Gây kết tủa hoặc polymer hóa

• Làm thay đổi cân bằng pha

Kiểm soát chất lượng giúp hạn chế các biến động này.

Bước 2: Đánh giá hồ sơ kỹ thuật và COA

COA (Certificate of Analysis) là báo cáo phân tích của một lô hàng cụ thể.

Một COA đạt chuẩn cần có:

• Batch number rõ ràng

• Date of analysis gần ngày sản xuất

• Test method theo ASTM, ISO, AOAC

• Profile tạp chất

• Chữ ký QC/QA

COA chỉ phản ánh chất lượng tại một thời điểm.
Điều quan trọng hơn là khả năng duy trì chất lượng ổn định theo thời gian.

Nhà cung cấp chuyên nghiệp cần có:

• Lịch sử batch-to-batch

• SPC (Statistical Process Control)

• Hồ sơ truy xuất nguyên liệu đầu vào

Bước 3: Đánh giá độ ổn định giữa các lô

Trong vận hành công nghiệp, sự không ổn định gây ra:

• Sai lệch nồng độ thực

• Thay đổi tốc độ phản ứng

• Biến động độ nhớt, tỷ trọng

• Lệch điểm đông, điểm sôi

Hệ quả:

• Phải hiệu chỉnh quy trình liên tục

• Tăng tiêu hao hóa chất

• Tăng tiêu hao năng lượng

• Mất kiểm soát chất lượng đầu ra

Do đó, nhà cung cấp cần chứng minh:

• Có thống kê dao động chất lượng

• Có kiểm soát nguyên liệu đầu vào

• Có tiêu chuẩn nội bộ rõ ràng

Bước 4: Đánh giá khả năng tương thích với hệ thống thiết bị

Một hóa chất tác động trực tiếp đến tài sản cố định.

Các yếu tố cần đánh giá:

• pH và khả năng ăn mòn

• Hàm lượng muối vô cơ

• Khả năng kết tinh thứ cấp

• Thành phần không tan

Quá trình suy giảm hệ thống thường diễn ra theo ba giai đoạn:

Giai đoạn 1 – Ăn mòn và bám cặn
pH không ổn định và tạp chất vô cơ làm tăng tốc độ ăn mòn bồn chứa, đường ống, cánh khuấy.

Giai đoạn 2 – Sai lệch cảm biến
Ion lạ làm thay đổi độ dẫn điện và chỉ số khúc xạ, gây sai tín hiệu PLC.

Giai đoạn 3 – Tắc nghẽn hệ thống lọc
Thành phần không tan gây nghẹt membrane và nozzle.

Nhà cung cấp tốt cần có:

• Dữ liệu tương thích vật liệu

• Báo cáo ăn mòn

• Dữ liệu fouling

Bước 5: Đánh giá năng lực hỗ trợ kỹ thuật

Trong sản xuất, sự cố là điều không thể tránh khỏi.
Khả năng xử lý sự cố mới là yếu tố quyết định.

Nhà cung cấp cần có:

• Đội kỹ thuật hỗ trợ hiện trường

• Khả năng phân tích nguyên nhân gốc rễ

• Năng lực test mẫu và chạy pilot

• Khả năng hiệu chỉnh công thức theo quy trình

Điều này giúp:

• Giảm downtime

• Giảm tổn thất sản xuất

• Tăng tốc độ khắc phục sự cố

Bước 6: Đánh giá tổng chi phí sở hữu (TCO)

Giá mua chỉ là một phần chi phí.

Tổng chi phí sở hữu gồm:

1. Chi phí mua hóa chất

2. Chi phí vận hành

3. Chi phí bảo trì

4. Chi phí rủi ro

Các yếu tố ảnh hưởng đến TCO:

• Hiệu suất phản ứng

• Suất tiêu hao

• Tuổi thọ thiết bị

• Tần suất bảo trì

• Tỷ lệ phế phẩm

Nhà cung cấp phù hợp giúp tối ưu toàn bộ chuỗi chi phí.

4. Vai trò của bộ phận kỹ thuật trong lựa chọn nhà cung cấp

Việc lựa chọn nhà cung cấp hóa chất không nên chỉ thuộc về bộ phận thu mua.

Bộ phận kỹ thuật cần tham gia vào:

• Đánh giá hồ sơ kỹ thuật

• Test mẫu trong điều kiện thực tế

• Đánh giá tương thích thiết bị

• Xây dựng tiêu chuẩn đầu vào

Sự phối hợp này giúp đảm bảo:

• Hóa chất phù hợp với công nghệ

• Quy trình vận hành ổn định

• Chất lượng đầu ra đồng nhất

5. Kết luận

Trong sản xuất công nghiệp, nhà cung cấp hóa chất là một phần của hệ thống công nghệ.

Lựa chọn đúng giúp:

• Hệ thống vận hành ổn định

• Hiệu suất cao

• Chất lượng đồng nhất

• Tuổi thọ thiết bị dài hạn

Đây là một quyết định kỹ thuật mang tính chiến lược, không chỉ là quyết định thương mại.

Để giải đáp các thông tin về ngành hóa chất cùng KDCCHEMICAL. Hỗ trợ cung cấp thông tin nhanh và chính xác nhất tại KDCCHEMICAL. Truy cập website: kdcchemical.vn hoặc liên hệ Hotline: 0867.883.818.