Hóa chất C4H6O5 - Axit malic là gì?

Axit malic là gì? Nguồn gốc, cấu trúc và vai trò trong hóa học – đời sống

Axit malic là một hợp chất quen thuộc trong tự nhiên nhưng lại ít được gọi đúng tên. Nhiều người từng cảm nhận vị chua của axit malic khi ăn táo xanh hoặc trái cây chưa chín, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ axit malic là gì, có đặc điểm hóa học ra sao và vì sao nó được sử dụng rộng rãi trong thực phẩm, dược phẩm và công nghiệp. Hóa chất C4H6O5 – Axit malic là gì?

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu toàn diện về axit malic, từ khái niệm, cấu trúc đến vai trò thực tiễn.

Axit malic là gì?

Axit malic là một axit hữu cơ tự nhiên, thuộc nhóm axit cacboxylic, có vị chua dịu và dễ tan trong nước. Hợp chất này tồn tại phổ biến trong nhiều loại trái cây, đặc biệt là táo, nho, lê, mận và quả mọng.

Tên gọi “malic” xuất phát từ tiếng Latin malum, nghĩa là quả táo. Vì vậy, axit malic còn thường được gọi là axit táo.

Trong hóa học, axit malic được xếp vào nhóm axit hiđroxy đicacboxylic, tức là phân tử vừa có nhóm axit vừa có nhóm ancol.

Công thức hóa học của axit malic

Công thức phân tử của axit malic là: C4H6O5

Công thức cấu tạo có thể viết như sau:

HOOC–CH₂–CHOH–COOH

Từ cấu trúc này, có thể thấy:

Axit malic có 2 nhóm –COOH
Có 1 nhóm –OH gắn trực tiếp vào mạch carbon
Khung carbon no, mạch hở

Chính cấu trúc đa nhóm chức này quyết định phần lớn tính chất hóa học và ứng dụng của axit malic.

Axit malic thuộc loại axit nào?

Xét về bản chất, axit malic là:

Axit hữu cơ
Axit yếu
Axit đa chức

So với axit axetic, axit malic có tính axit mạnh hơn do có hai nhóm –COOH. Tuy nhiên, nó vẫn yếu hơn nhiều axit vô cơ như HCl hay H₂SO₄.

Axit malic không phải là axit không no, vì trong phân tử không có liên kết C=C hay C≡C.

Axit malic có trong tự nhiên như thế nào?

Trong tự nhiên, axit malic:

Là thành phần tạo vị chua chính của táo xanh
Xuất hiện nhiều trong trái cây chưa chín
Tham gia trực tiếp vào chu trình Krebs trong cơ thể sinh vật

Trong sinh học, axit malic là một chất trung gian quan trọng trong quá trình hô hấp tế bào, giúp chuyển hóa năng lượng.

Tính chất hóa học đặc trưng của axit malic

Do có hai nhóm –COOH và một nhóm –OH, axit malic thể hiện nhiều tính chất hóa học đáng chú ý.

Tính axit

Axit malic:

Làm quỳ tím hóa đỏ
Tác dụng với bazơ tạo muối
Phản ứng với kim loại đứng trước H trong dãy điện hóa

Phản ứng este hóa

Axit malic có thể:

Tạo este với ancol
Tạo monoeste hoặc đieste tùy điều kiện

Khả năng tạo muối

Vì có hai nhóm –COOH, axit malic có thể tạo:

Muối axit
Muối trung hòa

Đây là cơ sở cho nhiều ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm và dược phẩm.

Axit malic có đồng phân không?

Axit malic có đồng phân quang học.

Nguyên nhân là do trong phân tử có một nguyên tử carbon bất đối. Vì vậy, axit malic tồn tại dưới hai dạng:

D-axit malic
L-axit malic

Trong tự nhiên và sinh học, L-axit malic là dạng phổ biến và có hoạt tính sinh học cao hơn.

Ứng dụng của axit malic trong đời sống và công nghiệp

Nhờ đặc tính chua dịu, dễ tan và an toàn, axit malic được ứng dụng rất rộng rãi.

Trong thực phẩm

Chất điều chỉnh độ chua
Chất tạo vị chua tự nhiên cho nước giải khát
Ổn định hương vị trong kẹo, mứt, đồ uống

Axit malic thường được ký hiệu là E296 trong phụ gia thực phẩm.

Trong dược phẩm

Thành phần trong thuốc bổ sung khoáng
Hỗ trợ chuyển hóa năng lượng
Tá dược điều chỉnh pH

Trong mỹ phẩm

Điều chỉnh pH sản phẩm
Hỗ trợ tẩy tế bào chết nhẹ
Cải thiện độ sáng và mịn da

Trong công nghiệp hóa chất

Nguyên liệu tổng hợp
Chất trung gian trong phản ứng hữu cơ
Ứng dụng trong xử lý bề mặt kim loại nhẹ

Phân biệt axit malic với một số axit hữu cơ dễ nhầm

So với axit succinic:

Axit malic có thêm nhóm –OH
Hoạt tính hóa học đa dạng hơn

So với axit lactic:

Axit malic có hai nhóm –COOH
Tính axit mạnh hơn

Những khác biệt này đều xuất phát trực tiếp từ cấu trúc phân tử.

Axit malic có an toàn không?

Axit malic được đánh giá là an toàn khi sử dụng đúng liều lượng. Đây là hợp chất có nguồn gốc tự nhiên, được phép dùng trong thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm tại nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, ở nồng độ cao, axit malic vẫn có thể gây kích ứng nhẹ. Vì vậy, cần tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật khi sử dụng.

Axit malic là một axit hữu cơ tự nhiên quan trọng, có công thức C₄H₆O₅, cấu trúc đa chức và nhiều ứng dụng thiết thực. Từ thực phẩm, dược phẩm đến mỹ phẩm và sinh học, axit malic đóng vai trò không thể thiếu nhờ đặc tính hóa học ổn định và an toàn.

Hiểu rõ axit malic là gì sẽ giúp bạn học tốt hóa hữu cơ và hiểu sâu hơn về các chất quen thuộc quanh mình.

Mua bán Acid Malic – Axit Malic – C4H6O5 tại Hà Nội, Sài Gòn

Quý khách có nhu cầu muqa Acid Malic – Axit Malic – C4H6O5. Hãy liên hệ ngay số Hotline 086.818.3331 – 0867.883.818. Hoặc truy cập trực tiếp website k dcchemical.vn để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp từ hệ thống các chuyên viên.