COA đạt chuẩn vẫn có rủi ro: Doanh nghiệp đang bỏ sót điều gì?

Trong hoạt động thu mua hóa chất công nghiệp, COA (Certificate of Analysis) thường được xem như “tấm vé thông hành” để hóa chất được đưa vào sản xuất. Nhiều doanh nghiệp tin rằng: chỉ cần COA đạt chuẩn, thông số đúng giới hạn, hóa chất có thể sử dụng an toàn. COA đạt chuẩn vẫn có rủi ro: Doanh nghiệp đang bỏ sót điều gì?

Bài viết này phân tích vì sao COA đạt chuẩn vẫn tiềm ẩn rủi ro, và đâu là những yếu tố kỹ thuật mà nhiều doanh nghiệp đang bỏ sót.

1. COA là gì – và COA không phải là gì?

Về bản chất, COA là bản ghi kết quả kiểm nghiệm của một lô hóa chất tại một thời điểm xác định. Nó phản ánh:

• Hàm lượng thành phần chính

• Một số chỉ tiêu tạp chất được kiểm tra

• Phương pháp phân tích sử dụng

• Kết quả đo so với tiêu chuẩn công bố

Tuy nhiên, COA không phải:

• Cam kết về hành vi hóa học trong mọi điều kiện vận hành

• Bảo chứng cho độ ổn định giữa các lô

• Đánh giá mức độ tương thích với từng hệ thống sản xuất cụ thể

• Cam kết hiệu suất phản ứng hoặc hiện tượng vật lý

Nói cách khác, COA là dữ liệu kiểm nghiệm – không phải bảo hiểm rủi ro vận hành.

2. Vì sao COA đạt chuẩn nhưng quy trình vẫn gặp lỗi?

Trong sản xuất công nghiệp, hóa chất không tồn tại độc lập. Chúng tham gia trực tiếp vào:

• Phản ứng hóa học đa thành phần

• Hiện tượng vật lý như hòa tan, phân tán, tạo nhũ

• Cân bằng nhiệt – động học – pH

• Tương tác với thiết bị, vật liệu và môi trường

COA chỉ kiểm soát một phần rất nhỏ của bức tranh này.

Một lô hóa chất có thể đạt đủ hàm lượng chính, nhưng chỉ cần sai lệch nhẹ ở các yếu tố sau, quy trình đã có thể mất ổn định:

• Phân bố kích thước hạt (PSD)

• Trạng thái hydrat hoặc tinh thể

• Hàm lượng nước hấp phụ

• Tạp chất vết không nằm trong danh mục kiểm nghiệm

• Độ ổn định hóa học theo thời gian lưu kho

Những yếu tố này hiếm khi được thể hiện đầy đủ trên COA.

3. Đạt tiêu chuẩn không đồng nghĩa với hành vi ổn định

Một sai lầm phổ biến trong thu mua là tư duy:

“Chỉ cần đạt tiêu chuẩn là dùng được.”

Trong thực tế, tiêu chuẩn chỉ xác nhận tính hợp lệ tại thời điểm kiểm nghiệm, không đảm bảo:

• Hành vi phản ứng giống nhau giữa các lô

• Độ ổn định khi vận hành liên tục

• Khả năng lặp lại kết quả trong cùng điều kiện

QA/QC và kỹ thuật đều hiểu rõ: sản xuất công nghiệp không cần “một lô đạt chuẩn”, mà cần nhiều lô liên tiếp cho cùng một hành vi hóa học và vật lý.

Đây chính là khái niệm độ ổn định giữa các lô (lot-to-lot consistency) – yếu tố mà COA thông thường không đánh giá đầy đủ.

4. COA không phản ánh đầy đủ rủi ro từ hóa chất giá rẻ

Trong ngành hóa chất, chênh lệch giá hiếm khi đến từ việc giảm lợi nhuận đơn thuần. Giá rẻ thường xuất phát từ:

• Nguyên liệu đầu vào kém ổn định

• Quy trình tinh chế đơn giản

• Giảm số chỉ tiêu kiểm soát

• Kiểm soát chất lượng theo lô lỏng lẻo

• Không lưu trữ dữ liệu lịch sử sản xuất

Những yếu tố này không thể hiện trực tiếp trên COA, nhưng lại quyết định:

• Tốc độ phản ứng

• Độ ổn định của hệ

• Mức độ sai số quy trình

• Tuổi thọ thiết bị

Đó là lý do vì sao hóa chất không thể được mua theo tư duy “giá rẻ như hàng tiêu dùng”, dù COA có vẻ hoàn toàn đạt chuẩn.

5. Rủi ro thật sự không nằm trên giấy, mà nằm trong vận hành

Chi phí mà doanh nghiệp nhìn thấy thường chỉ là giá mua hóa chất. Nhưng chi phí thực sự lại nằm ở:

• Thời gian dừng máy để xử lý sự cố

• Hao hụt nguyên liệu do phản ứng lệch

• Sản phẩm không đạt, phải tái chế hoặc loại bỏ

• Chi phí nhân sự xử lý lỗi

• Rủi ro pháp lý và uy tín

Trong nhiều trường hợp, chỉ một lô hóa chất không ổn định cũng đủ xóa sạch toàn bộ lợi ích từ việc mua rẻ trong nhiều tháng.

6. Rủi ro lớn nhất không nằm ở COA, mà ở nhà cung cấp

Một COA đạt chuẩn không có nhiều giá trị nếu đi kèm với nhà cung cấp:

• Không hiểu rõ ứng dụng thực tế

• Không kiểm soát độ ổn định giữa các lô

• Không có hồ sơ truy xuất

• Không có năng lực hỗ trợ kỹ thuật

• Không chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố

Trong ngành hóa chất B2B, nhà cung cấp đúng nghĩa phải là đối tác kỹ thuật, không chỉ là người bán hàng. COA chỉ là một phần rất nhỏ trong hệ thống đảm bảo chất lượng tổng thể.

7. Doanh nghiệp nên làm gì để giảm rủi ro từ COA?

Thay vì chỉ kiểm tra COA theo hình thức, doanh nghiệp nên áp dụng quy trình thẩm định sâu hơn:

Bước 1: Đọc COA theo tư duy kỹ thuật
Không chỉ nhìn hàm lượng chính. Cần phân tích dải tạp chất, phương pháp đo, độ lặp lại dữ liệu.

Bước 2: Kiểm tra độ ổn định giữa các lô
Luôn yêu cầu mẫu từ nhiều lô khác nhau. Chạy thử nghiệm pilot trước khi mua số lượng lớn.

Bước 3: Đánh giá năng lực kỹ thuật của nhà cung cấp
Một nhà cung cấp có thể hỗ trợ phân tích nguyên nhân, điều chỉnh quy trình và chịu trách nhiệm kỹ thuật luôn có giá trị cao hơn nhiều lần so với chênh lệch giá.

Kết luận

COA là tài liệu quan trọng, nhưng COA không phải tấm khiên bảo vệ doanh nghiệp khỏi rủi ro vận hành. Việc hiểu sai vai trò của COA, kết hợp với tư duy mua hóa chất theo giá rẻ, chính là nguyên nhân sâu xa của nhiều sự cố sản xuất.

Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần nhìn hóa chất như một phần của hệ thống kỹ thuật, không phải một mặt hàng tiêu dùng. Và trong hệ thống đó, chất lượng thật sự nằm ở sự ổn định, khả năng lặp lại và năng lực của nhà cung cấp, chứ không chỉ trên một tờ giấy COA.

Để giải đáp các thông tin về ngành hóa chất cùng KDCCHEMICAL. Hỗ trợ cung cấp thông tin nhanh và chính xác nhất tại KDCCHEMICAL. Truy cập website: kdcchemical.vn hoặc liên hệ Hotline: 0867.883.818.